nơi thứ sáu

BÀ VÊ-RÔ-NI-CA LAU MẶT CHO ĐỨC GIÊ-SU

Đây là một giai thoại trên đường thập giá, một phụ nữ cảm thương Đức Giê-su và lau mặt cho ngài. Hình khuôn mặt của ngài in lại trên tấm khăn. Vì thế tên của bà, Vê-rô-ni-ca, nghĩa là “hình ảnh chân thật”.

Câu truyện không được nghe nói đến trước thế kỷ 13, nhưng nó bao gồm chân lý sâu sắc. Israel đã tổn thương khi nhìn thấy mặt Đức Chúa : “Lạy CHÚA, Ngài quên con mãi tới bao giờ? / Tới bao giờ còn ngoảnh mặt làm ngơ?” (Tv 13, 1). Dung mạo của Đức Chúa trở nên xác phàm nơi khuôn mặt của Đức Giê-su, người nở nụ cười dịu dàng với những kẻ tội lỗi. Người nhìn với lòng vui sướng ông Gia-kêu nhỏ bé thích phô trương đang vắt vẻo trên cây và quyết định ở lại nhà ông hơn là những người tự cho là người công chính và đáng kính. Người cười với Levi, một người thu thuế khác và kêu gọi ông làm môn đệ. Người nhìn Phê-rô với vẻ ân cần sau khi ông đã chối từ ngài.

Nhưng còn chúng ta thì sao ? Chúng ta không thấy khuôn mặt ngài và ngay cả chúng ta cũng không biết khuôn mặt của ngài giống ai. Chúng ta là Nhiệm Thể Đức Ki-tô và vì thế chúng ta phải là khuôn mặt của ngài. Trong tác phẩm Monsignor Quixote của nhà văn Graham Greene, vị linh mục gọi khuôn mặt người là “tấm gương phản ánh hình ảnh của Chúa”. Chúng ta bị cười bởi Thiên Chúa vô hình, và điều này được phản chiếu trên khuôn mặt của chúng ta. Như trẻ nhỏ chúng ta học cười bởi cha mẹ và những người khác cười. Chúng ta tập hợp xung quanh những đứa trẻ, và làm ồn ào vui vẻ, và ười. Chúng ta biết được một cái nhìn chứa đầy sự duyên dáng từ nụ cười lịch thiệp mà với nụ cười ấy Thiên Chúa nhìn chúng ta. Đức giáo hoàng Phan-xi-cô nói, “Này, đây là tôi, một người tôi lỗi mà Chúa đã ngoái nhìn.” Ngài làm rạng rỡ nụ cười nở ra trên khuôn mặt của đám đông xung quanh ngài.

Những khuôn mặt có thể nghiền nát người dân. Havana và Baghdad bị thống trị bởi những khuôn mặt độc đoán của Fidel Castro và Saddam Hussein. Cảnh sát và các nhân viên thuộc cơ quan di trú ở nhiều nước luôn hăm he. Người nghèo trở nên quen thuộc với những cái cau mày khó chịu. Hơn một nửa nhân loại hiện nay sống trong các thành phố, thường đói khát những khuôn mặt quen biết. Những người mà bạn thấy trong những hoang mạc bao la của các đô thị ngày hôm nay, có những khuôn mặt mà chúng thường lạnh lẽo, mù quáng. Sự tiếp xúc thị giác tránh khỏi sợ hãi và dửng dưng.

Một mục sư già trong tác phẩm Gilead của Marilynne Robinson nói, “bất cứ khuôn mặt nười nào đều là một yêu sách cho bạn, bởi vì bạn không thể giúp nhưng hiểu được sự riêng biệt của nó, làng can đam và độc nhất của nó.” Nó thuộc về thừa tác vụ của mỗi người đã lãnh bí tích rửa tội trở thành khuôn mặt của Đức Ki-tô trong mối giao tiếp bình thường của cuộc sống hàng ngày. Đó là sự khởi đầu nho nhỏ nhưng cần thiết của toàn bộ chứng từ ki-tô giáo. Theo giai thoại này, Đức Giê-su đang trên đường thập giá tìm thấy giữa đám đông những khuôn mặt chứa đầy căm nghét một khuôn mặt đem lại cho ngài lòng thương cảm, và với bà/cô ngài trao ban chính khuôn mặt của mình.

Có thể khuôn mặt của chúng ta được khắc họa bởi ân sủng trong sự dịu dàng và sự hiếu khách, “hình ảnh thực sự” của ngài. Khi tôi đi với đức giám mục địa phận Oran xuyên qua khắp hoang mạc Sahara của Agerie vào tháng giêng 2014, chúng tôi không chắc làm sao có thể tìm ra đường đến đan viên nơi chúng tôi sẽ qua đêm. Chúng tôi đi ngang qua một người đan ông cùng với hai con trai của ông ta, những người theo đạo hồi, họ cười với chúng tôi và cho chúng tôi qua đêm ở nhà họ. Tôi còn nhớ từng khuôn mặt rất sáng sủa ấy. Cách nào đó nơi ba khuôn mặt ấy, ở giữa nơi hoang vu, tôi đã gặp khuôn mặt của Chúa bằng xương bằng thịt. Có thể mội người chúng ta như một khuôn mặt cho bất cứ ai lạc lối trong sa mạc !